Կրթության հոգեբանի աշխատանքի հիմնական ուղղությունները

Լուսավորչական աշխատանք

Ներկայումս հոգեկրթության պակասը շատ նկատելի է․ մարդիկ չունեն տարրական գիտելիքներ հոգեկան առողջության պահպանման առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Հոգեկրթության անհրաժեշտությունը մեծ է և էական աշխատանքի բոլոր սուբյեկտների հետ թե՛ սովորողների, թե՛ ծնողների և թե՛ կրթական հաստատության անձնակազմի հետ։

Հաճախ ուսուցիչները, դաստիարակները, աշխատելով սովորողների հետ երկար տարիներ, այդպես էլ հստակ չեն տեղեկացված լինում երեխաների տվյալ տարիքային փուլի հիմնական առանձնահատկությունների մասին, ինչն էական բարդություններ է առաջացնում աշխատանքում և նվազեցնում աշխատանքի արդյունավետությունը։  Նույնիսկ ծնոնղերը, հաշվի առնելով նրանց ծնողական սերն ու նվիրվածությունը, կարիք ունեն ուղղորդման տարբեր տարիքի երեխաների հետ հարաբերությունների հաստատման յուրահատկությունների վերաբերյալ։  Հենց իրենք՝ երեխաները, պետք է լինեն հոգեկրթության տրամադրման առաջին օբյեկտներից մեկը, քանի որ նրանք ևս կարիք ունեն ճանաչելու իրենց դրսևորումները, դրանք պայմանավորող գործոնները։ Հետևաբար, կրթական հոգեբանի գործունեության կարևոր ուղղվածություններից է լինում բարձրացնել հոգեբանական գիտելիքի մասին տեղեկացվածության ընդհանուր մակարդակը բոլոր օղակներում։

Լուսավորչական աշխատանքը նշված բոլոր անձանց հարմարեցումն է հոգեբանական գիտելիքին։ Լուսավորչական աշխատանքի արդյունքում մարդիկ սովորում են գործ ունենալ իրենց հոգեկան աշխարհի հետ։  Լուսավորչական աշխատանքի հիմնական նպատակն է․

• Ծանոթացնել դաստիարակներին, ուսուցիչներին, ծնողներին և երեխաներին հոգեկան զարգացման օրինաչափություններին։

• Ներկայացնել ու բացատրել հոգեբանական նոր մոտեցումները կրթական գործընթացի ընթացքում։

• Ընդգծել հոգեկրթության կարևորությունը և անհրաժեշտությունը սովորողների հետ աշխատանքում։

• Ծանոթացնել սովորողներին ինքնաճանաչման, ինքնակարգավորման օրինաչափությունների հետ։

Լուսավորչական աշխատանքի իրականացման ձևերն են․

Բոլոր նշված աշխատանքային տարբերակներում շատ կարևոր է կրթական հոգեբանի դերը, ով գործընթացը պետք է դարձնի ուղղորդված և գործնական քայլաշար պարունակող հանդիպումների։ Վերջիններս պետք է հստակ ուղղվածություն ունենան՝ պատասխանելով տվյալ պահին ակտուալ հարցադրումներին։ Արդյունքում բոլոր օղակները կարողանում են արդյունավետ և ժամանակին արձագանքել նկատվող դժվարություններին։ 

Լուսավորչական աշխատանքի շրջանակներում կրթական հաստատություններում կարելի է տրամադրել տեղեկություն հետևյալ ոլորտների վերաբերյալ․

• Տարիքային առանձնահատկություններ,

• Հույզեր և  դրանց կառավարում,
  

• Շփման առանձնահատկություններ,

• Սովորողների դժվարությունների ուղղորդում կրթական գործընթացի ընթացքում,

• Ծնող-երեխա արդյունավետ հաղորդակցման առանձնահատկություններ,

• Մանկավարժ-ծնող արդյունավետ հաղորդակցման առանձնահատկություններ,

• Հոգեբանի դերը կրթական կառույցում։ Ե՞րբ դիմել հոգեբանի։

Լուսավորչական աշխատանքի թեմաները նաև որոշվում և կազմվում են համապատասխան տվյալ կրթական կառույցի առանձնահատկությունների, երեխաների տարիքային խմբի և նրանց կարիքների։