Ծնողական խորհրդատվությունը երեխաների հետ հոգեբանական աշխատանքի ժամանակ
Խնդրի գնահատում
Ծնողի հետ նախնական հանդիպման ընթացքում չափազանց կարևոր է երեխայի հոգեբանական ստատուսի ամբողջական գնահատումը։ Կան որոշակի կարևոր կետեր և հարցեր, որոնց անհրաժեշտ է անդրադառանալ՝ տեղեկատվություն ստանալու նպատակով։
Խնդրի էությունը: Սա թերևս ներածական հանդիպումների ամենակարևոր կետերից է: Ընդ որում որքան ավելի հստակ, մանրամասն է քննարկվում այս կետը, այնքան ավելի հստակ է հասկանում թերպաևտը խնդիրը, այնքան ավելի չափելի է դառնում աշխատանքի ընթացքը և արդյունքը, այնքան ավելի փոխհամաձայնեցված կարող է լիներ թերապևտիկ գործընթացը: Այս կետին անդրադառնալիս կարևոր է հստակեցնել, թե՝
- Երբ է առաջին անգամ դրսևորվել խնդիրը, ինչ դեպքից կամ միջադեպից հետո, քանի տարեկան էր երեխան այդ ժամանակ: Հաճախ ծնողները չեն կարողանում հիշել և ստույգ ասել որևէ դեպք, իրողություն, որ նպաստել է երեխայի խնդրի առաջացմանը, հաճախ կարող են նշել, որ երեխան միշտ էլ այդպիսին է եղել: Թերապևտին անհրաժեշտ է հստակեցնել այս հարցը, քանի որ ծնողները, բնականաբար, չեն կարող հստակ կապեր տալ սթրեսագեն իրողության և հակազդման միջև, մինչդեռ սա կարող է շատ կարևոր լինել թերապևտիկ ընթացքի համար: Եթե նույնիսկ ծնողները իսկապես ոչ մի նախորդող միջադեպ չեն հիշում, ուղղակի կարևոր է հստակեցնել, թե երբ ու որ պահից են առաջին անգամ նկատել երեխայի դժվարությունները, խնդրային վարքը:
- Ինչպես է դրսևորվում անցանկալի/խնդրային վարքը: Այս կետի քննարկման ժամանակ թերապևտը փորձում է ծնողների օգնության մանրամասնել երեխայի վարքի առանձահատկությունները, դուրս բերել դրանց նեգատիվ, խանգարող կողմերը, հստակեցնել ծնողի պատկերացումները դժվարության վերաբերյալ, որոշ դեպքերում նաև պարզաբանող տեղեկատվության տալ: Հաճախ ծնողներին ուղղորդում են հոգեթերապևտի մոտ, մատնանշելով երեխայի անցանկալի վարքը դպրոցում, այլ վայրերում, ինչին ծնողը անձնապես ականատես չի լինում: Ուստի այս կետը քննարկելիս ծնողի հետ միասին թերպաևտը հստակեցնում է վարքի դրսևորման ձևերը և վայրը:
- Ինչը կարող է նախորդել կամ պատճառ հանդիսանալ խնդրային վարքի դրսևորման համար, ինչ իրավիճակներում է այն դրսևորվում: Բացի այն հարցից, թե որ պահից է սկսել խնդրի դրսևորումը, անհրաժեշտ է հասկանալ նաև, թե ինչ իրավիճակում կամ նպաստող պայմաններում այն կարող է դրսևորվել:
- Որտեղ կամ ինչ շրջապատում է դրսևորվում խնդրային վարքը: Կարևոր է հստակեցնել, թե կան արդյոք որոշակի նպաստավոր պայմաններ, որոնք կարող են դրդել խնդրային վարքի առաջացմանը:
- Ինչպես են ծնողները վերաբերվում են տվյալ խնդրային վարքին: Ծնողների վերաբերմունքը մեծապես նպաստում է խնդրային վարքի թուլացմանը կամ ուժեղացմանը: Ծնողները կարող է տեղեկացված չլինեն տվյալ վարքի դրսևորումների, պատճառի մասին, ուստի ունենան որոշակի կարծրատիպային մոտեցում, փորձեն պատժել, կամ շտկել երեխայի վարքը: Կարևոր է քննարկել և դուրս բերել դրակամ մոտեցում, որպեսզի ծնողները ևս դառնան աշխատանքի աջակիցներ: