3. Տարհանման հետ կապված հոգետրավմաները

Պատերազմական իրավիճակների դժվար հաղթահարելի իրադրություններից է նաև տարհանումը, որի հիմնական տրավմատիկ գործոններն են՝

·       ապ­րուս­տի և կեն­ցա­ղի բազ­մա­զան խն­դիր­նե­րը,

·       ­ֆի­նան­սա­կան և գո­յատև­ման խն­դիր­նե­րը,

·       ­բա­րե­կամ­նե­րից և հա­րա­զատ­նե­րից հեռու լինելը,

·       ­սո­վո­րա­կան ա­ռօ­րյայի կո­րուս­տը, ա­նա­պա­հո­վու­թյան զգա­ցու­մը,

·       ­նոր մի­ջա­վայ­րում մի­ջանձ­նային շփ­ման դժ­վա­րու­թյուն­նե­րը հա­սա­կա­կից­նե­րի և մե­ծա­հա­սակ­նե­րի հետ,

·       ծ­նող­նե­րի կամ խնա­մող­նե­րի հետ կոնֆ­լիկտ­նե­րի սրա­ցու­մը,

·       մ­շա­կույ­թային տար­բե­րու­թյուն­նե­րի խն­դիր­նե­րը, սո­ցի­ա­լա­կան հար­մար­ման բար­դու­թյուն­նե­րը,

·       ­լեզ­վա­կան և հա­ղոր­դակ­ցա­կան խն­դիր­նե­րը,

·       խտ­րա­կա­նու­թյան և ան­հան­դուր­ժո­ղա­կա­նու­թյան դրս­ևո­րում­նե­րը, և այլն [2]։

­Տար­հան­ված ե­րե­խա­նե­րի  ար­ձա­գանք­նե­րը շ կախ­ված են մի շարք հան­գա­մանք­նե­րից։ Կա­րե­լի է առանձնացնել տար­հան­ված ե­րե­խային բնո­րոշ ա­պա­հար­մա­րո­ղա­կան հետ­ևյալ հա­կազ­դում­նե­րը.

·     սնն­դի ըն­դուն­ման և ա­խոր­ժա­կի խան­գա­րում­ներ, քնի խանգարումներ­,

·     հուզական պոռթկումներ, ագ­րե­սի­վու­թյուն, բար­կու­թյան պոռթ­կում­ներ,

·     ­նե­րամ­փո­փու­թյուն, լաց, հու­զա­կան ան­հա­վա­սա­րակ­շիռ վի­ճակ,

·     ­տա­րաբ­նույթ վա­խեր (մ­թու­թյուն, հար­ձա­կում, մա­հա­ցած­ներ, ո­ւր­վա­կան­ներ, աղ­մուկ և այլն),­

·     վար­քի և հույ­զե­րի կա­ռա­վար­ման դժ­վա­րու­թյուն­ներ,

·     ­հե­տըն­թա­ցային, ռեգ­րե­սիվ վարք (գի­շե­րա­մի­զու­թյուն, ման­կամ­տու­թյուն, ա­նինք­նու­րույ­նու­թյուն, ե­ղունգ­նե­րի կր­ծում և այլն),

·     տ­րավ­մա­տիկ ի­րո­ղու­թյան վե­րա­բե­րյալ կպ­չուն մտ­քեր և վեր­հի­շում­ներ,

·     հո­գե­բա­նա­կան սթ­րե­սից ա­ռա­ջա­ցող տա­րաբ­նույթ ֆի­զի­կա­կան ցա­վեր, հոգեսոմատիկ ռեակցիաներ

·     ­խու­սա­փում տրավ­մա­տիկ ի­րո­ղու­թյու­նը հի­շեց­նող ի­րա­վի­ճակ­նե­րից և խո­սակ­ցու­թյուն­նե­րից,­

·     Իմացական գործընթացների դժվարություններ, ու­շադ­րու­թյան և հի­շո­ղու­թյան խն­դիր­ներ,

·     ու­րիշ­նե­րի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լու դժ­վա­րու­թյուն­ներ,

·     կր­թա­կան ա­ռա­ջա­դի­մու­թյան դժ­վա­րու­թյուն­ներ, և այլն [2]։