2. Առաջին հոգեբանական օգնությունը դպրոցում
Հոգեբանական առաջին օգնությունը դպրոցում հետազոտահեն մոտեցում է՝ ուղղված կրթական միջավայրում երեխաներին, դեռահասներին, նրանց ընտանիքներին և անձնակազմին տրամադրվող աջակցությանը ճգնաժամային իրավիճակներում։ The National Child Traumatic Stress Network և the National Center for PTSD–ը ստեղծել են ուղեցույց դպրոցներում առաջին հոգեբանական աջակցության տրամադրման վերաբերյալ։ Որպես ԱՀՕ հիմնական նպատակներ՝ ուղեցույցում առանձնացվում են.
- Ձևավորել դրական հարաբերություններ անձնակզմի և սովորողների միջև առանց ճնշման։
- Ընդլայնել ֆիզիկական և հոգեբանական ապահովության և հարմարավետության զգացումը։
- Հանգստացնել և համապատասխան ուղղորդումներ տալ այն սովորողներին և անձնակազմի անդամներին, ովքեր գերհուզական վիճակում են։
- Ուղղորդել և աջակցել այն սովորողներին և անձնակազմի անդամներին, որոնք ունեն հարցեր և հստակեցման կարիք։
- Որքան հնարավոր է, արագ կապել սովորողներին և անձնակազմի անդամներին սոցիալական աջակցություն իրականացնող կենտրոնների հետ։
- Զարգացնել սովորողների և անձնակզմի ինքնակարգավորման հմտությունները։
Կրթական կառույցներում առաջնային արձագանքումն արդյունավետ իրականացնելու համար առանձնացնում են հետևյալ փուլերը
|
Կանխարգելում |
Դպրոցները հստակ պետք է ունենան ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման, սովորողների ապահովության և անվտագության ռազմավարություններ։ |
|
Նախապատրաստում |
Կրթական հաստատությունները պետք է տրամադրեն անհապաղ, տեղին և ժամանակին աջակցություն ճգնաժամերի դեպքում, որն իրականացնում են՝ • նախնական պլանավորման, •համագործակցությունների սահմանման, • անընդհատ վերանայվող ճգնաժամային պլանավորման, •անձնակազմի մշտական վերապատրաստման, • ԱՀՕ տրամադրման սկզբունքների իմացության միջոցով։ |
|
Արձագանքում |
Ճիշտ իրականացված բոլոր քայլերը հնարավորություն են տալու նվազեցնելու հնարավոր բարդացումների հավանականությունը արտակարգ իրավիճակի ազդեցությամբ։ Արձագանքման փուլում կրթական կառույցը հստակ հետևում է նախապես սահմանված պլանի և ԱՀՕ հիմնական սկզբունքներին։ Թեև ճգնաժամային իրավիճակը ենթադրում է անկանխատեսելի հետևանքներ, միևնույնն է, հստակ արձագանքման ձևերը հնարավոր են դարձնում հասանելի անվտանգ պայմանների ստեղծումը։ |
|
Վերականգնում |
Անհարաժեշտ է իրականացնել հատուկ քայլեր՝ սովորողներին, նրանց ծնողներին և մանկավարժական անձնակազմին ճգնաժամային իրավիճակից հետո աջակցելու համար։ Այս փուլում իրականանում է հոգեբանական և ֆիզիկական վնասի գնահատում և դրան համապատասխան աջակցության կազմակերպում։ Ճգնաժամային իրավիճակի վաղ փուլերը սովորաբար ամենաարդյունավետն են լինում ԱՀՕ տրամադրման համար, որից հետո անհրաժեշտ է լինում պլանավորել երկարատև աջակցությունը։ |