Կրթության հոգեբանի աշխատանքը սովորողների տարբեր դժվարությունների հետ

Ուսումնական միջավայրում վերջին շրջանում նկատվող դժվարություններից է  համարվում բուլինգը։ Բուլինգը մի անձի ֆիզիկական և հոգեբանական առավելությունն է մյուսի հանդեպ, որը ցուցադրվում է անկիրթ ու սովորաբար դիմացինին ճնշող, վախեցնող  վարքային դրսևորումներում։ Բուլինգը կարող է արտահայտվել բոլոր կրթական հաստատություններում և տարբեր տարիքային խմբերում։  Առանձնացնում են բուլինգի հետևյալ տեսակները․

• • Վերբալ - Պիտակավորել, վիրավորել, անհարգալից վերաբերմունք, մականուններ դնել

  • Ֆիզիկական - Հարվածել, հրել, իրար վրա իրեր նետել, վնասել իրերը

  • Հոգեբանական - Ծաղրել, վիրավորական նամակներ գրել, չարախոսել, ինչ-որ մեկին մեկուսացնել, վախեցնել՝ օգտագործելով վերբալ կամ ոչ վերբալ միջոցներ

  • Կիբերբուլինգ - Օգտագործել էլեկտրոնային տեխնիկան և համացանցը դիմացինին ծաղրելու համար, անհայտ համարներից զանգեր կատարել։

Բուլինգի առկայության դեպքում տուժող երեխայի մոտ նկատելի են հետևյալ դրսևորումները․

• • Քնի և սնվելու ռեժիմի խախտում

  • Մարմնական ցավերից գանգատներ, գլխացավեր, փորացավեր

  • Գերհուզականություն

  • Բացասական հուզական դրսևորումներ

  • Մեկուսացվածություն

  • Հասակակիցների հետ շփվելու ցանկության բացակայություն

  • Խմբային ակտիվություններում ներգրավվելու ցանկության պակաս

  • Կորած և վնասված իրեր

  • Վնասվածքներ, քերծվածքներ։

Բուլինիգի դեմ պայքարելու համար կրթական հաստատությունները սահմանում են հատուկ քաղաքականություններ, կազմվում են մասնագիտական թիմեր, որոնք արձագանքում են բուլինգի դեպքերին։ Նման քաղաքականության հիմնական նպատակն է․

• • նպաստել աջակցող, հոգատար և ապահով միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ երեխաները կարող են ապրել և սովորել առանց բուլինգի

  • ներկայացնել կրթական հսատատության բոլոր անդամներին (երեխաներ, ծնողներ, մանկավարժներ վարչակազմ, տնօրենություն),  որ բուլինգը համարվում է անընդունելի և դրսևորման դեպքում ունենալու է իր հետևանքները՝ համաձայն հաստատության կանոնակարգի։

Կրթական հոգեբանները հանդիսանում են նման մասնագիտական խմբերի ղեկավարներ  կամ լինում են թիմի պարտադիր անդամ։

Բուլինգի դեպքում աշխատանքն իրականացվում է միջադեպերում ներառված բոլոր կողմերի հետ և՛ ճնշող կողմի, և՛ տուժված կողմի, և՛ այն երեխաների հետ, ովքեր անմիջականորեն ներկա են եղել միջադեպին, սակայն չեն արձագանքել իրավիճակին։ 

Կրթական միջավայրում բուլինգի սահմանափակման համար․ 

• • Սովորեցնել երեխաներին ճանաչել և կառուցողաբար արտահայտել իրենց հույզերը 

  • Տրամադրել դրական, հաճախակի և անկեղծ հետադարձ կապ

  • Ամրապնդել դրական վարքը, հատկապես բացասական վարք ունեցող երեխաների դեպքում

  • Առաջարկել սեփական կարողությունները ցուցադրելու այլ տարբերակներ 

  • Սահմանել կանոններ և լինել հետևողական

  • Խրախուսել պատասխանատվության զգացումը

  • Սերտորեն աշխատել ընտանիքի հետ