Կրթության հոգեբանի աշխատանքի կազմակերպումը սովորողների ծնողների հետ

Ծնողների հետ աշխատանքում կրթության հոգեբանն իրականացնում է նաև ախտորոշիչ աշխատանքներ։ Հիմնականում դա իրականացվում է ծնողական հարցաթերթի միջոցով, որը պարունակում է երեխայի զարգացման և առանձնահատկությունների մասին կարևոր տեղեկություններ։

Ծնողական հարցաթերթը տրվում է ծնողին այն պահին, երբ երեխան ընդունվում է տվյալ կրթական հաստատություն։ Ծնողի կողմից այն լրացնելուց առաջ կարևոր է նրան տեղեկացնել, որ հարցաթերթում նշված տեղեկությունները գաղտնի են պահվում կրթության հոգեբանի կողմից և կիրառվում են երեխայի հետ իրականացվող աշխատանքներն առավել արդյունավետ դարձնելու նպատակով։ 

Ծնողական հարցաթերթը բաղկացած է հետևյալ բաժիններից․ 

1. Անձնական տվյալներ

• • Երեխայի անուն, ազգանուն

  • Ծննդյան ամսաթիվ

  • Ընտանիքի կազմ (թվարկել ընտանիքի անդամներին)

  • Որերորդ երեխան է ընտանիքում

  • Ծնողների անուն ազգանուն, կոնտակտային տվյալներ

2. Տեղեկություններ երեխայի զարգացման վերաբերյալ

• • Ինչպե՞ս է ընթացել հղիության շրջանը: 

  • Ինչպիսի՞ վաղ զարգացման առանձնահատկություններ է ունեցել երեխան (քուն, սնունդ, խնամք և այլն): 

  • Ե՞րբ է խոսել: 

  • Ե՞րբ է քայլել: 

  • Ունեցե՞լ է արդյոք լուրջ առողջական խնդիրներ կամ բժշկական միջամտություն պահանջող հիվանդություններ: 

  • Ի՞նչ առանձնահատկություններ է ունեցել նախադպրոցական տարիքում: 

  • Ինչպե՞ս է երեխան հարմարվել նախադպրոցական հաստատությանը (եթե գնացել է մինչ այդ պահը): 

  • Ի՞նչ առանձնահատկություններ է ունեցել կրտսեր դպրոցական տարիքում: 

  • Ինչպե՞ս է երեխան հարմարվել դպրոցին  (եթե գնացել է մինչ այդ պահը): 

3. Փոխհարաբերություններ

• • Ինչպիսի՞նն են ընտանեկան փոխհարաբերությունները։ 

  • Ո՞ւմ հետ է մտերիմ երեխան։ 

  • Նկարագրե՛ք երեխայի փոխհարաբերությունները ընտանիքի բոլոր անդամների հետ առանձին-առանձին։ 

  • Ինչպիսի՞նն են երեխայի փոխհարաբերություններն իր հասակակիցների հետ։ 

4. Ծնողավարման մոտեցումներ

• • Ի՞նչ պարտականություններ ունի երեխան տանը։ 

  • Ինչպե՞ս եք արձագանքում երեխայի անցանկալի վարքին։

  • Ի՞նչ պատիժներ եք կիրառում։ 

  • Ինչպե՞ս եք խրախուսում երեխային։ 

5. Հատուկ, նշանակալի իրադարձություններ

• • Ի՞նչ հատուկ, նշանակալի իրադարձություններ են տեղի ունեցել երեխաների կյանքում։

• • • Տեղափոխություն այլ երկիր։

    • Մտերիմի կորուստ, մահ։

    • Ամուսնալուծություն։

    • Ընտանիքի անդամի ծանր հիվանդություն։

    • Բռնություն և այլն: 

• • Եթե տեղի է ունեցել նման իրադարձություն, խնդրում ենք մանրամասնել, թե երբ է դա տեղի ունեցել, ինչպես է երեխան արձագանքել և այլն: 
     

6. Երեխայի ներկայի մասին

• • Ի՞նչ հետաքրքրություններ, նախասիրություններ ունի երեխան:

  • Ի՞նչ ընտանեկան, համատեղ ժամանցի ավանդույթներ կան երեխայի ընտանիքում: 

  • Ի՞նչ լրացուցիչ խմբակների է հաճախում երեխան: 

  • Ունի՞ արդյոք ընկերներ: 

  • Ունի՞ արդյոք երեխան հոգեբանական խնդիրներ, դժվարություններ: Երբևէ՞ հաճախել է հոգեբանի, նյարդաբանի կամ հոգեբույժի մոտ: Եթե այո՝ մանրամասնել: 

Վերոհիշյալ հարցերը կարելի է ձևափոխել, համալրել կամ օգտագործել հատկապես այն հարցերը, որոնք կիրառելի են տվյալ կրթական հաստատության համար։ 

Անհրաժեշտության դեպքում, կրթության հոգեբանը կարող է կիրառել նաև այլ հոգեախտորոշիչ մեթոդներ, օրինակ՝ ծնող-երեխա փոխհարաբերությունների բացահայտման, ծնողավարման ոճերի բացահայտման նպատակով: 

Ծնողների հետ կրթության հոգեբանն իրականացնում է նաև խորհրդատվական աշխատանքներ՝ ծնող-երեխա փոխհարաբերությունների, ուսումնական ու դաստիարակչական հարցերի, երեխաների հոգեբանական դժվարությունների շուրջ: Կրթության հոգեբանը չի իրականացնում հոգեբանական խորհրդատվություն ծնողների անձնական խնդիրների շուրջ: 

Արտակարգ իրավիճակներում երեխայի ծնողների հետ աշխատելու անհրաժեշտություն կարող է լինել նաև այն դեպքերում, երբ երեխան հանգամանքների բերումով տեղափոխվել է այլ կրթական հաստատություն: Այս դեպքում երեխային կրթական հաստատությունում ներառելուց առաջ կարևոր է հանդիպել երեխայի ծնողների կամ խնամակալների հետ և ճշգրտել հետևյալ տեղեկատվությունը՝ 

• • Ե՞րբ են տեղափոխվել։ 

  • Ի՞նչ է տեղի ունեցել երեխայի հետ։ Ի՞նչ է տեսել, ի՞նչ է լսել, ի՞նչ առնչություն է ունեցել արտակարգ իրավիճակի հետ: 

  • Ինչպե՞ս է երեխան արձագանքել վերոհիշյալ իրավիճակներում։

  • Ինչպե՞ս են արձագանքել երեխայի ծնողները կամ նրան շրջապատող մյուս մեծահասակները: 

  • Ի՞նչ գիտի երեխան ներկա վիճակի մասին։ 

  • Ինչպիսի՞նն է ընտանիքի ներկա իրավիճակը (բավարարված են ընտանիքի առաջնային կարիքները, կա արդյոք զոհ, վիրավոր և այլն)։

  • Ի՞նչ պլաններ ունի ընտանիքը: