Կրթության հոգեբանի աշխատանքի հիմնական ուղղությունները

Ախտորոշիչ աշխատանքը կրթական հոգեբանի կողմից սովորողի անձնային և զարգացման առանձնահատկությունների դուրսբերման գործընթացն է։ Դուրս բերված տեղեկատվությունը անհրաժեշտ է սովորողի հետ հետագա աշխատանքների կազմակերպման և ուղղորդման համար։ Ախտորոշիչ աշխատանքի արդյունքները կիսվում են սովորողի ծնողների, մանկավարժների, անհրաժեշտության դեպքում կրթական հաստատության այլ աշխատակիցների հետ, ովքեր սովորողին պետք է աջակցություն ցուցաբերեն ուսումնական գործունեության ընթացքում։  Ախտորոշիչ աշխատանքների հիմնական նպատակն է դուրս բերել այն երեխաներին, ովքեր ունեն աջակցության կարիք ուսումնական գործընթացն առավել արդյունավետ իրականացնելու համար։  

Ախտորոշիչ աշխատանքների ժամանակին և ուղղորդված իրականացումը հնարավորություն է տալիս ժամանակին արձանագրել բարդությունները և կարողանալ ցուցաբերել համապատասխան աջակցություն։ Դիագնոստիկ մինիմումը ախտորոշիչ աշխատանքների հիմնական կանխարգելիչ գործընթացն է  կրթական հաստատությունում։ Տարվա ընթացքում իրականացվում է երեք հիմնական դիագնոստիկ մինիմում՝

1. 1. Կրթական գործընթացի սկզբում

   2. Անցումային օղակներում (նախակրթարանից առաջին դասարան, տարրական դպրոցից միջին դպրոց, միջին դպրոցից ավագ դպրոց տեղափոխվելիս)

   3. Հատուկ կրթական խմբեր սովորողների տեղափոխելիս 

Դիագնոստիկ մինիմումները հիմնականում անցկացվում են խմբային ձևաչափով։ Առանձին խնդիրների դեպքում միայն իրականացվում է անհատական աշխտորոշում։ 

Նախակրթարանում ախտորոշիչ աշխատանքներն իրականացվում են հետևյալ ոլորտներում․

• • Իմացական ոլորտ (մտածողություն, ուշադրություն, հիշողություն, երևակայություն)

  • Հուզակամային ոլորտ

  • Շփման առանձնահատկություններ

  • Պատրաստվածություն դպրոցին

Կրտսեր դպրոցական տարիքում  ախտորոշիչ աշխատանքներն իրականացվում են հետևյալ ոլորտներում

• • Հուզակամային ոլորտ (տագնապայնություն, ագրեսիվություն, հուզական կազավարման դժվարություններ)

  • Իմացական ոլորտ

  • Ինտելեկտի աշխտորոշում

  • Ուսումնական մոտիվացիա

  • Դպրոցին հարմարման դժվարություններ

  • Դասարանում միջնաձնային հարաբերություններ, խմբի ձևավորում

  • Վարքային խնդիրների ախտորոշում ​

Միջին դպրոցական տարիքում  ախտորոշիչ աշխատանքներն իրականացվում են հետևյալ ոլորտներում

• • Դեռահասության տարիքի բարդություններ

  • Հուզակամային ոլորտ (տագնապայնություն, ագրեսիվություն, հուզական կառավարման դժվարություններ)

  • Ուսումնական մոտիվացիա

  • Հարմարում միջին դպրոց

  • Ինքնազարգացում, ինքնորոշում, արժեքային համակարգի ձևավորում

  • Սոցիալականացում, կյանքի հմտությունների ձևավորում

  • Միջանձնային հարաբերություններ (հասակակիցներ, ծնողներ,ուսուցիչներ)

 
Ավագ դպրոցական տարիքում  ախտորոշիչ աշխատանքներն իրականացվում են հետևյալ ոլորտներում

• • Մասնագիտական կողմնորոշում, մասնագիտական ինքնորոշում

  • Հուզակամային ոլորտ

  • Ուսումնական մոտիվացիա

  • Էքզիստենցիալ խնդիրներ

  • Հաղորդակցման հմտությունն

  • Սոցիալ-հոգեբանական կարողություններ

Դիագնոստիկ մինիմումի փաթեթում ներառվում են այնպիտի մեթոդիկաներ, ինչպիսիք են

• • Միջանձնային հարաբերություն - Սոցիոմետրիա, Ռենե Ժիլի «Ֆիլմ-թեսթ», «Խմբի/դասարանի նկար»

  • Հուզական ոլորտ – Ռոզենցվեյգի «Նկարային ֆրուստրացիա», Ֆիլիպսի դպրոցական տագնապայնության թեսթ, Մ․Պանֆիլովայի «Վախերը տնակում»  մեթոդիկա

  • Անձնային առանձնահատկություններ- «Նկարիր մարդ» 

  • Ինտելեկտուալ ոլորտ - Ռավենի պրոգրեսիվ մատրիցաներ, Կետտելի ինտելեկտուալ ոլորտի թեսթ

  • Ոսումնական մոտիվացիա - Ուսումնական մոտիվացիայի գնահատման Ն․Գ․Լուսկանովայի թեսթը, սովորողի հետաքրքրությունների դուրսբերման հարցարաններ*

*Նշված այն մեթոդիակները, որոնք պարունակում են վերբալ բաղադրիչ, ադապտացված չեն ՀՀ-ում կիրառելու համար։